คนดี

ในเรื่องคนดีมี ๒ ประเด็นที่จะกล่าวถึงคือ คนทำดีย่อมได้ดี และคนดีต้องไม่ประมาท

ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว

คนทำดีย่อมได้ดี

ทำดีแล้วใจจะเป็นสุข ภูมิใจ ทำไม่ดีใจจะเป็นทุกข์ ไม่สดใส

คนดีต้องไม่ประมาท

สังคมมีทั้งคนดีและคนไม่ดี แม้แต่คน ๆ เดียวกัน บางครั้งก็ดี บางครั้งก็ไม่ดี 

ใคร ๆ ก็บอกว่าให้เป็นคนดี ทำแต่ความดี ไม่ให้ทำความชั่ว  ผู้เขียนเห็นด้วย และสนับสนุนให้คนทำดี เพราะทำดีแล้วจะได้ดี ความดีจะคุ้มครองผู้ที่ทำดี และทำให้เจริญก้าวหน้า

ทำไมคนดีถึงต้องไม่ประมาท? 

เป็นคนดีด้วยความประมาท โดยไม่รู้ขอบเขต จะถูกคนฉลาดที่ขาดคุณธรรมเอาเปรียบ จะถูกคนพาลรังแกให้เดือดร้อน  และจะเป็นเหยื่อของกิเลสภายในที่อาศัยความดีเป็นเครื่องมือ ทำให้เสียเวลา เสียเงิน เสียการงาน และหลงทาง

คำว่า "คนดี" หรือ "การทำความดี" นั้นจะต้องตีความหมาย ไม่ใช่ว่าอะไรดีก็ทำหมด คบทุกคน เพราะถือว่าฉันเป็นคนดี ความดีต้องคุ้มครอง กฎแห่งกรรมต้องดูแลคนดี  ไม่ใช่อย่างนั้นครับ ถ้าเป็นเช่นนี้ถือว่าเข้าใจผิด

ความดีนั้นคุ้มครอง เพราะคำว่า "ความดี" หมายรวมถึง "ความไม่ประมาท" มีสติปัญญาดูแลตัวเอง

กฎแห่งกรรมคือกฎของการทำดีได้ดีทำชั่วได้ชั่ว มีผู้อธิบายไว้มากมาย และท่านเหล่านั้นได้แสดงตัวอย่างเหตุการณ์จริงให้เห็น  ถึงวันนี้ผู้เขียนยังไม่เคยได้อ่านพบว่ามีนักวิทยาศาสตร์หรือนักวิจัยพิสูจน์ว่ากฎแห่งกรรมจริงหรือไม่ ทำให้อาจจะไม่เป็นที่ยอมรับสำหรับทุกคน  ขอยกตัวอย่างว่า กฎแห่งกรรมเหมือนศาลยุติธรรม  ถ้าคนดีปล่อยให้คนไม่ดีทำร้ายก่อน แล้วรอให้ศาลพิพากษาคนร้าย คงจะไม่ทันกาล  คนดีควรระวังดูแลตัวเองด้วย  แล้วก็ต้องทำอย่างรอบคอบ ไม่ใช่ขโมยขึ้นบ้าน เอาปืนยิง คนดีก็จะต้องขึ้นศาลด้วยเหมือนกัน

ทำอย่างไรถึงไม่ประมาทในการทำความดี?

การทำความดีหรือทำบุญ ไม่ว่าจะด้วยทรัพย์สิน แรงงาน สติปัญญา การให้ความเคารพ การเชื่อฟัง การปฏิบัติตาม การยินดีสนับสนุน การตั้งใจเรียนตั้งใจทำงาน การใช้จ่ายอย่างประหยัด หรือการช่วยเหลืออื่นใด เพื่อความสุขความยินดีทั้งฝ่ายผู้ให้และฝ่ายผู้รับ มีข้อคิดดังนี้

• ทำดีด้วยสติปัญญา ไม่หลงในความดี

• การทำหน้าที่ของตนให้ดีเป็นการทำความดีที่สำคัญ

• ถ้าเป็นไปได้ เงินหรือสิ่งของที่จะให้ใคร ควรหามาได้ด้วยวิธีสุจริต

• ทำด้วยความสะดวกความยินดีทั้งฝ่ายผู้ให้และผู้รับ โดยทั่วไปแล้วไม่ควรยัดเยียดบังคับผู้รับ (Solicited Help)

• การเลือกทำกิจกรรมควรให้ถูกช่วงเวลา  กิจกรรมต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น การทำงานในหน้าที่ การทำกิจกรรมตามความต้องการของตนเอง การให้เวลากับครอบครัว การช่วยเหลือผู้อื่น งานสังคม งานบ้าน หรือกิจกรรมอื่น ๆ มักจะมีผลกระทบต่อผู้ที่เกี่ยวข้อง
• กับผู้รับผู้เป็นฆราวาส  ควรดูอุปนิสัยความชอบความไม่ชอบของเขาด้วย

• กับผู้รับผู้มีศีลมีธรรม เช่น พระสงฆ์ ให้ท่านแล้วได้บุญมาก

• ถ้าจะชักชวนให้ใครร่วมทำบุญด้วยการบริจาคเงินหรือทรัพย์สิน หรือด้วยการให้เขาร่วมทำสิ่งใด ก็ควรให้อิสระเขา ว่าเขาจะทำหรือไม่ทำ จะทำมากน้อยแค่ไหน ถ้าเขาทำเขาก็จะได้ทำด้วยความสบายใจ ไม่รู้สึกอึดอัด

• ถ้ายังอยู่ทางโลกยังต้องใช้ชีวิตแบบฆราวาส ก็ควรกันเก็บไว้สำหรับอนาคตตนเองและครอบครัวด้วย

• คบแต่คนดี ห่างไกลคนพาลและคนฉลาดเอาเปรียบ   การเป็นคนพาลหรือคนฉลาดเอาเปรียบ เกิดจากมีความเห็นว่าการเบียดเบียนผู้อื่นไม่ผิดและมักจะเอาเปรียบคนอื่นอยู่เสมอเป็นปกตินิสัย แต่การเป็นคนพาลจะพิเศษขึ้นไปอีกคือมีความโกรธอาฆาตร่วมด้วย   โดยทั่วไปคนเราบางครั้งก็ดี บางครั้งก็พาลก็เอาเปรียบคนอื่น ตราบใดที่ยังเห็นผิด  ดังนั้นในข้อนี้จึงหมายถึงให้เป็นคนดีอยู่เสมอ ไม่พาล ไม่เอาเปรียบคนอื่น  และก่อนจะคบกับใครควรดูกันให้ดีก่อน  อย่าเพิ่งให้ความสัมพันธ์แนบแน่นจนแกะไม่ออก  หรือถ้าเกี่ยวข้องกับเขาไปแล้วก็ควรออกห่างเขาดีกว่า จากกันด้วยดี

• ไม่ประมาทในการคบคน กับคนที่ไม่รู้จักกันดีพอ หรือรู้จักกันดีแล้วแต่เขาอยู่ในจังหวะที่จะทำให้คนอื่นเดือดร้อนได้  เราอาจจะต้อง ๑. เตรียมป้องกันก่อนที่จะพบปะกัน เพื่อไม่ให้ถูกรบกวน เบียดเบียน และเอาเปรียบ  ๒. ตื่นตัวเพื่อให้รู้ข้อมูลทั้งด้านดีและไม่ดีของเขา   อย่างไรก็ตาม ในข้อนี้ต้องระวังกฎแห่งกรรม เพราะถ้าเราทำอะไรที่เกินไป อันนั้นก็จะเป็นการสร้างวิบากกรรมให้ตัวเอง และการยืดหยุ่น การช่วยเหลือเอื้ออาทรกัน ถ้าทำได้ ก็เป็นสิ่งที่ดี

• ติดตามข่าวสาร รับรู้ว่าสังคมมีคนไม่ดี ต้องปรับตัว ระวังตัว ควรหลีกเลี่ยงสถานที่ที่ไม่ควรไป กลับบ้านก่อนค่ำมืด
• ถ้าทำธุรกิจการค้าก็ต้องจัดวางระบบให้ดี โดยเฉพาะการขาย การส่งของ และการเก็บเงิน
• ไม่ประมาทในความดี ได้แก่ ๑. ทำความดีให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไป อะไรที่รู้แล้วว่าไม่ดี ก็ควรพยายามหลีกเลี่ยงไม่ทำ และ ๒. ดีให้หมดจด โดยเฉพาะความเสื่อมที่สำคัญ ๆ ไม่ควรทำ

Free to read or republish. 2009 by forThais.org.