โอกาสและจังหวะ

๑.

เมื่อเรามีเป้าหมายที่สร้างสรรค์และเป็นไปได้ รวมทั้งเราพอรู้เส้นทางไปสู่เป้าหมายนั้น ถือว่ากระบวนการของความก้าวหน้ากำลังเกิดขึ้น  ซึ่งนั่นก็คือการเห็นโอกาส

เราอาจจะเริ่มลงมือทำในจังหวะที่ไม่ดี คือมีอุปสรรคมาก ถ้าทำได้เราควรรอจังหวะที่อุปสรรคน้อยลงพอที่จะข้ามผ่านไปได้ หรือเราจะจัดการเพื่อให้อุปสรรคน้อยลง แล้วจึงไปตามทางที่วางแผนไว้ อย่างนี้จะถึงเป้าหมายได้เร็ว

แต่ถ้าสถานการณ์บังคับให้เดินหน้าต่อ หรือมีอุปสรรคมากต่อเนื่อง จนเราไม่สามารถไปตามเส้นทาง และต้องเสียเวลามากกว่าที่ควรจะเป็น  การอดทนและการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า จึงเป็นสิ่งที่ควรทำ 

โดยส่วนใหญ่แล้ว ความมุ่งมั่นที่จะถึงยังจุดหมายปลายทาง... จะนำพาเราไปจนประสบความสำเร็จ และได้รับโอกาสนั้นมาครอบครอง

๒.

เชื่อหรือไม่? ในช่วงชีวิตของคนแต่ละคนนั้น อาจจะมีโอกาสที่ดีเยี่ยมผ่านเข้ามาเป็นระยะ ๆ แต่เรากลับปล่อยมันหลุดลอยไป ในขณะที่โอกาสงาม ๆ เหล่านั้นน้อยคนจะได้ บ่อยครั้งเพราะความที่เชื่อความคิดไม่ว่าจะ

๑) ผละมันไป ด้วยเหตุผลนานัปการ เป็นต้นว่า เห็นทางเลือกอื่นดีกว่า ใจไม่รัก ไม่ใช่องค์กรที่ฉันชอบ ไม่ใช่สิ่งที่ฉันต้องการ รู้สึกว่ามันยาก มันแพงเกินไป หรือมันไม่ใช่แบบนี้นี่ที่ควรจะเป็น

๒) สูญเสียความแน่วแน่ (Lost focus) ด้วยการทำหลายอย่างหรือสนใจสิ่งอื่นมากกว่า เช่น กิจกรรมเพื่อสังคม เป็นต้น

๓) ไม่ตั้งใจทุ่มเทใส่ใจกับโอกาสนั้นอย่างแท้จริง

มีไม่กี่คำที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้: โอกาส เวลา เงิน และหน้าที่ 

โอกาส หมายถึงสิ่งที่ดีงามที่ผ่านเข้ามาในชีวิตเรา เช่น โอกาสที่ได้รู้จักกับคนดีหรือแวดล้อมด้วยคนดี โอกาสทางการศึกษาทั้งที่เป็นสถาบันและคณะวิชา โอกาสทางอาชีพทั้งที่เป็นองค์กรและตำแหน่งงานหรือลักษณะงาน โอกาสในการทำความดี ฯลฯ

เวลา และเงิน มักจะเป็นทรัพยากรหลัก (Key resources) ที่เราใช้ในการทำให้โอกาสนั้นสำเร็จดังประสงค์ เรามักจะมีความจำกัดในสองเรื่องนี้  

เวลาของแต่ละคนจะเหลือน้อยลง ๆ ด้วยเพราะอายุเรามากขึ้น และเวลาสำหรับโอกาสหนึ่ง ๆ ส่วนมากจะมีช่วงเวลาจำกัดของมันที่ไม่สามารถรอเราได้นาน

และคำว่า "เวลา" ยังหมายรวมถึง พลังงานหรือกำลัง และความสนใจหรือสมาธิ

ส่วนเงินหรืองบประมาณคือกำลังทรัพย์ของเราที่จะใช้

กับโอกาสหนึ่ง ๆ ใครใช้เวลาและเสียค่าใช้จ่ายน้อย แล้วสำเร็จได้ผลดี จึงสมควรได้รับการยกย่อง

หน้าที่ เป็นตัวบ่งชีหรือกรอบที่บอกเราว่าเราควรสนใจโอกาสใดที่สุดในช่วงเวลานั้น ๆ เพราะเป็นไปได้ที่จะมีโอกาสหลายอย่างเข้ามาหา ยิ่งถ้าเรามีความพร้อมและมีทรัพยากรเพียงพอ ยิ่งมีโอกาสเข้ามามาก  เราจึงควรเลือกโอกาส

แต่บางครั้งโอกาสที่เราสามารถรับได้ก็ไม่ตรงกับที่ใจต้องการ ซึ่งนั่นก็เป็นความจริงอย่างหนึ่งของโลก  หากโอกาสนั้นเป็นสิ่งสำคัญ เราควรระมัดระวังในการตัดสินใจ เพราะถ้าเราไม่เลือกเราอาจจะสูญเสียโอกาสที่ดีมาก ๆ นั้น    มันมีความไม่แน่นอนปนอยู่ มันไม่เสมอไปที่โอกาสที่ดีจะต้องได้มายาก แต่การมองเห็นคุณค่าและการตัดสินใจต่างหากที่สำคัญในการนี้ ซึ่งก็คือการมีวิสัยทัศน์นั่นเอง  การประเมินอะไรง่าย ๆ จากรูปแบบที่เห็นจึงไม่ถูกต้องเสมอไป

วิสัยทัศน์ที่ดี หมายถึงคุณสมบัติที่สามารถมองการณ์ไกล มองภาพรวม และมองเห็นผลสุดท้าย

หากเราไม่แน่ใจว่าวิสัยทัศน์ของเราจะถูกต้องชัดเจนหรือเปล่า เราอาจจะปรึกษาผู้ที่เขารู้หรือมีประสบการณ์สักสองสามคนก็ได้ 

อุปสรรคภายในตัวที่ร้ายที่สุดคือความคิดของเราเอง ดังที่กล่าวแล้วถึงเหตุผลที่ผละจากโอกาส  รองลงมาได้แก่ นิวรณ์ ๕ เครื่องกั้นความดี  และอื่น ๆ

อุปสรรคภายนอกจะเป็นอุปสรรคต่าง ๆ ซึ่งมักจะมีส่วนในการบั่นทอนเวลาและเงิน ทำให้เราหลงทางหรือไม่เห็นโอกาส ฯลฯ  จนเป็นผลให้เราพลาดจากโอกาสนั้น ๆ

และที่สำคัญ เราไม่ควรเสียดาย เสียใจ หรือต่อว่าตนเอง กับการการสูญเสียโอกาสดี ๆ ในอดีต  ขอให้เราหันมามองปัจจุบันเป็นหลัก ๑) สนใจโอกาสที่เกี่ยวกับบทบาทหน้าที่ และตั้งใจทำมันให้ดี ๒) ดูว่าโอกาสงาม ๆ ที่เพิ่งผ่านไป มีอันไหนที่ยังไม่หมดอายุ ให้เราสามารถกลับไปรับได้บ้าง และ ๓) พร้อมเสมอสำหรับโอกาสที่วิเศษสุดที่จะเข้ามาอีกเรื่อย ๆ ให้เราเลือกคว้า

บทความที่เกี่ยวข้อง:
อุปสรรค
การตัดสินใจ

Free to read or republish. 2009 by forThais.org.