ความลังเล

ลังเล คือ ไม่แน่ใจ ไม่มั่นใจ ตัดสินใจไม่ถูก ไม่รู้จะเลือกอันไหนดีระหว่างสองหรือหลายทางเลือก
ถ้าคุณอ่านเรื่อง "การตัดสินใจ" ที่ได้เคยเขียนไว้แล้ว ก็น่าจะช่วยให้หายลังเลได้บ้าง
แต่อาจจะไม่หมด

บางคนว่าความลังเล กับความสังสัย เป็นอันเดียวกัน
ผมเห็นว่าเป็นคนละเรื่อง ความลังเล จะทำให้เราไม่มีความสุข
รักพี่เสียดายน้องไปเรื่อย อะไรทำนองนั้น  บางคนเป็นเอามาก ๆ เราเรียกว่า
ขึ้ลังเล โลเล   ส่วนคำว่าสงสัยจะมีความหมายกว้างกว่าคำว่าลังเล
ความสงสัยบางครั้งไม่ค่อยมีผลอะไรกับเรา เช่น สงสัยว่าไก่กับไข่
อะไรเกิดก่อนกัน อะไรมันจะเกิดก่อนก็ไม่ได้มีผลอะไรกับเรา 

แต่ความลังเลนี่มีผลทำให้เราไม่ค่อยมีความสุข  ตัดสินใจอะไรไปแล้ว
ก็มักจะต้องย้อนมาคิดอีก หรือเสียดายว่า "รู้อย่างนี้ เลือก... ก็ดีล่ะ"
เหมือนเป็นคนไม่เด็ดขาด

แนวทางในการจัดการกับความลังเลใจ ได้แก่สองข้อต่อไปนี้

๑. เข้าใจชัดเจน

จะให้หมดความลังเลได้ ไม่ใช่ "เด็ดขาด"
แต่ต้อง "ชัดเจน" ถ้าชัดเจนแล้วไม่ต้องพูดถึงเด็ดขาดเลย
เด็ดขาดอีกนัยเป็นลักษณะ "บังคับ" หรือ "ฝืน" หรือ "ดันทุรัง"
ส่วน "ชัดเจน" คือ เข้าใจ เห็นอยู่ รู้อยู่แจ่มแจ้ง จึงตัดสินใจโดยอิสระ 
ไม่มีอะไรมายึดให้กังวล  แต่ที่ลังเลอยู่เพราะมันมีอะไรมายึดหรือเราไปยึดมันนั่นเอง

การจะฝึกให้ตัวเองเป็นคนชัดเจน คุณอาจจะลองดูอย่างนี้ก็ได้ 
(๑) รู้องค์ประกอบที่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่เรากำลังจะตัดสินใจ คัดมาเฉพาะที่สำคัญกับเรา
(๒) มีมาตรฐานหรือหลักเกณฑ์ในการตัดสินใจ ของแต่ละคนไม่เหมือนกัน
ใครจะแก้ความลังเล ก่อนอื่นต้องสร้างมาตรฐานหรือหลักเกณฑ์ในเรื่องนั้น ๆ ของ
ตนเองเสียก่อน อย่าไปเอาหลักเกณฑ์ของใคร เอาของเขามาแล้วก็ยังลังเลอยู่ดี
(๓) ตัดสินใจโดยอิสระ คือ รู้และตัดสิ่งที่ยึดอยู่ออกไป ตัวที่เรายึดอยู่นั่นแหล่ะที่มักจะ
ทำให้เรากังวล แล้วก็ลังเล  ไม่ยึด ก็ไม่กังวล

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่แน่นอนคือความไม่แน่นอน ข้อมูลที่เราวิเคราะห์อาจจะไม่ถูกต้อง หรือผลลัพธ์ที่
เกิดขึ้นจริงอาจจะไม่เป็นไปตามที่คาดหมาย เพราะนั่นเป็นกฎธรรมชาติ

นอกจากนั้น เกี่ยวกับความสำเร็จในการแก้ปัญหา อาจจะมองความลังเลว่าเป็นการลังเลที่ใด ไม่ว่าจะเป็น
เป้าหมาย ปัญหา แง่มุมของปัญหา แนวทางแก้ไข หรือวิธีการปฏิบัติ   ดังนั้น ถ้าจะให้มีประสิทธิภาพ
ด้วยเพราะเวลามีค่ามาก จึงควรใช้ไม่มากในการเลือก ควรรีบศึกษาและเลือกลงไปให้ชัดเจน
เพื่อจะได้ปฏิบัติ และประสบความสำเร็จ

เทคนิคหนึ่งในการแก้ความลังเล อาจจะใช้วิธี "เขียนถามตอบ" ซึ่งเขียนไว้ในเรื่องการแก้ปัญหา

๒. เด็ดขาด

แม้ว่าข้อนี้จะขัดแย้งกับข้อก่อนหน้านี้ แต่ความเด็ดขาดก็เป็นอีกแนวทางหนึ่งในการแก้
ความลังเลใจ

เด็ดขาดตัดสินใจไปเลย กล้า ๆ หน่อย เมื่อตัดสินใจไปแล้วก็ไม่โลเลเปลี่ยนไปเปลี่ยนมา
แม้ว่าได้เลือกทางเลือกที่ไม่ดีไปแล้วก็ตาม  อย่างนี้คือความเด็ดขาด

แต่ถ้าชั่งใจแล้วการเปลี่ยนแปลงเสียแต่ต้นดีกว่าปล่อยไปแล้วมีปัญหา อย่างนี้ก็ต้องเด็ดขาดใน
การแจ้งเปลี่ยนแปลง

อีกอย่างหนึ่ง กับบางเรื่อง เมื่อลองพิจารณาในแต่ละทางเลือก จะพบว่า ต่างก็จบลงเหมือนกัน
ที่ "ความไม่มีอะไร" หรืออนัตตา  จึงทำให้คลายความยึดติดยึดถือ ผ่อนปรนเงื่อนไข
คำว่า "ต้อง" อย่างนั้นอย่างนี้มันลดลง วางลงได้ จึงทำให้ตัดสินใจง่าย หรือไม่ต้องตัดสินใจเลย
ปล่อยให้คนอื่นเขาตัดสินใจกัน เราอาจจะเป็นเพียงผู้ไกล่เกลี่ยประสานให้แต่ละฝ่ายไปกันได้
ประสานให้งานสำเร็จลุล่วง

Free to read or republish. 2009 by forThais.org.