ชนะใจ

การชนะใจหรือความคิดของตนเองได้ด้วยทางสายกลางนั้น เป็นปิติสุข ยิ่งกว่าความสุขอันเกิดจากการตามใจตนเอง อย่างเทียบกันไม่ติด

คำว่า "ใจ" หรือสิ่งที่ชนะนี้ ได้แก่ นิวรณ์ กิเลส ตัณหา ที่อยู่ในจิตใจของตนเอง ตามที่รู้และต้องการที่จะเอาชนะ

การชนะใจได้เหมือนกับเราควบคุมยานพาหนะ ซึ่งก็คือใจของเรา ได้ดียิ่งขึ้น  จะให้ไปทางซ้ายก็ได้ ทางขวาก็ได้ เชื่อฟังเรามากขึ้น

และทางสายกลางที่ว่านี้หาใช่การทำอะไรตรงกลางไม่ แต่เป็นการทำใจกลาง ๆ นั่นเอง

การชนะใจนี้เป็นเพียงความก้าวหน้าระดับหนึ่งเท่านั้น  ผู้ถึงแล้วไม่ควรประมาท สติโดยเฉพาะการตรวจสอบ ต้องไม่วางเสีย

และผู้ชนะแล้ว เห็นแล้วว่ามีความสุขขนาดไหน คงจะไม่ย่อท้อ ไม่หันลงต่ำเป็นแน่ 

หากถามว่าทำอย่างไรจึงจะชนะใจ วิธีการมีหลายทาง จะง่ายยาก เร็วช้า ตอบไม่ได้ แล้วแต่บุคคล  หากใครยังไม่ถึง เพียรพยายามต่อไป สักวันหนึ่งคงถึงแน่

อนึ่ง ถ้าผู้พัฒนาตนเองต้องการก้าวเข้าไปใกล้ความสุขที่แท้จริง ยิ่ง ๆ ขึ้นไป หนทางหนึ่งอาจจะทำดังนี้

"กำจัดมลทินในจิตใจ ระวังความทุกข์ที่เกิดทางอายตนะช่องต่าง ๆ"

มลทินในจิตใจนี้มีมากมายเกินกว่าที่จะแสดงรายการได้หมด

เมื่อมลทินเกิดขึ้น เราควรจะ "รู้" ว่ามันเกิดขึ้น แล้วรีบ "กำจัด" ออกไปจากจิตใจให้เร็วที่สุด

เมื่อมลทินเกิดขึ้น เราอาจจะไม่รู้ ในกรณีนี้ค่อย ๆ พัฒนาจิตใจต่อเนื่องไปเรื่อย ๆ ความสามารถที่จะรู้ได้ก็จะดีขึ้น

ส่วนมลทินบางอย่าง เราเห็น และอโหสิกรรมให้แล้ว แต่ความทรงจำก็ยังวนเวียนเกิดขึ้นในจิตใจ เห็นเป็นภาพเหตุการณ์ ได้ยินคำพูดในจิต  รบกวนจิตใจแบบน้อย ๆ เป็นระยะ ๆ ทำให้ใจไม่สงบเบิกบาน  ให้ดูวิธีแก้ในหัวข้อ "ความวุ่นวายใจ : ..." เช่น พิจารณาให้รู้ว่าใจไม่ใช่ของเรา เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม "กัลยาณมิตร" เป็นผู้ที่เราจะขาดเสียมิได้  เพราะกัลยาณมิตรจะช่วยเป็นสติชั้นที่สอง เมื่อสติของเราเองซึ่งเป็นชั้นที่หนึ่งจับไม่ได้ว่า มีมลทินเกิดขึ้น หรือเราย่อหย่อน  กัลยาณมิตรก็จะช่วยบอกให้

นอกจากนั้น กัลยาณมิตรยังสามารถช่วยเตือนให้เรามีสติระวังก่อนที่จะเกิดกิเลสตัณหาในแต่ละช่องทางของอายตนะ ตามที่กำลังจะเกิดขึ้นจริง

เมื่อรู้แล้วว่ามีมลทิน ก็รีบขจัดมลทินออกไปจากใจโดยเร็วที่สุด จะดีมากถ้าวิธีขจัดมลทินของเรานั้น เราทำด้วยอาการที่สังเกตเห็นได้ยาก คือดูไม่ผิดจาก คนทั่วไป เดี๋ยวเราทำท่าอะไรแปลก ๆ เขาอาจจะตีความว่าเราไปอะไรเขาอีก

แสดงความคิดเห็น:

From: ผกาวรรณ โนศรี
Date: 22 Aug 2006
Time: 01:46 AM

Message
ข้อความทั้งหมดนี้มีความหมายที่ดีมาก ( ขอชมค่ะว่าดีมาก ๆ )

Free to read or republish. 2009 by forThais.org.